بکاپ کیف پول دیجیتال
داراییهای دیجیتال شما در واقع درون خود ولت یا کیف پول ذخیره نشدهاند، بلکه بر روی بلاکچین قرار دارند. کیف پول صرفاً ابزاری برای دسترسی به این داراییها است. اگر دسترسی به کیف پول خود را به هر دلیلی، مانند خراب شدن تلفن همراه، گم شدن دستگاه یا فراموشی رمز عبور، از دست بدهید، فقط یک راه برای بازیابی دارید: از قبل بکاپ کلید خصوصی یا کلمات ورود به کیف پول را ذخیره داشته باشید.
فراموش نکنید که در دنیای ارزهای دیجیتال، شما بانک خود هستید. هیچ نهاد یا سازمانی وجود ندارد که بتوانید با آن تماس بگیرید و درخواست کنید تا داراییهایتان را بازیابی کند. اینجاست که اهمیت بکاپ کیف پول دیجیتال، به عنوان مهمترین نکته حیاتی داراییهای شما، مشخص میشود.
بکاپ گرفتن از کیف پول رمزنگاری شده شما باید اولین قدم پس از نصب و راهاندازی باشد. هیچ وقت این کار را بعداز واریز رمزارز به گیف پول به تعویق نیندازید.
از چه چیزی دقیقا باید بکاپ بگیریم؟
بکاپ در واقع یک کلید اصلی و یکتا است که دسترسی شما به تمام آدرسها و کلیدهای خصوصی موجود در کیف پول را تضمین میکند. این کلید اصلی بسته به نوع کیف پول میتواند یکی از موارد زیر باشد:
عبارت بازیابی (Seed/Secret Phrase یا Mnemonic Phrase)
این رایجترین شکل بکاپ است. معمولاً شامل ۱۲ یا ۲۴ کلمه انگلیسی است که به ترتیبی خاص به شما نمایش داده میشود. این ۱۲ یا ۲۴ کلمه را باید به دقت و با ترتیب صحیح حفظ و نگهداری کنید.
کلید خصوصی (Private Key)
در برخی کیف پولهای قدیمیتر یا خاصتر، ممکن است یک کد طولانی مخلوطی از الفبایی-عددی انگلیسی با حروف بزرگ و کوچک به عنوان کلید خصوصی به شما داده شود. هر کلید خصوصی، دسترسی به یک آدرس خاص را فراهم میکند. فراموش نکنید این آدرس کلید خصوصی تقریبا مشابه آدرس کیف پول است که برای دیگران ارسال میکنید تا رمزارز برای شما انتقال دهند، اگر اشتباهی این آدرس را ارسال کنید، به سایر افراد اجازه دستری به کیف پول خود را دادهاید.
فایل Keystore و رمز عبور
در کیف پولهایی مانند اتریوم، گاهی یک فایل رمزگذاری شده به نام Keystore به همراه یک رمز عبور قوی به عنوان بکاپ استفاده میشود.
نکته کلیدی: عبارت بازیابی (Seed Phrase) رایجترین رمز ورود به کیف پول است و از هر چیز دیگری مهمتر است. اگر کیف پول سختافزاری یا نرمافزاری شما از بین برود، این ۱۲ یا ۲۴ کلمه، تنها چیزی است که برای بازیابی داراییهایتان در یک دستگاه یا کیف پول جدید نیاز دارید.
آموزش گام به گام بازیابی کیف پول با عبارت بازیابی
برای آموزش از کیف پول مشهور تراست ولت (Trust Wallet) مثال میزنیم که تقریبا در ابتدا اکثر افراد از این کیف پول استفاده میکند. حال بیاید فرض کنیم تلفن همراه شما گم شده یا خراب شده است و اکنون میخواهید داراییهای خود را بازیابی کنید. شما یک دستگاه جدید دارید و میخواهید از آن استفاده کنید.
۱. دانلود نرمافزار معتبر
اپلیکیشن کیف پول مورد نظر خود را (مانند تراست ولت، که غیرحضانتی باشد) فقط از منابع رسمی (وبسایت اصلی کیف پول، گوگل پلی و اپ استور) دانلود کنید. دقت کنید که دقیقا از منبع اصلی کیف پول دانلود کنید، زیرا بسیاری از نرم افزارها بجز منبه اصلی در سطح اینترنت کلاهبرداری بوده و بعداز وارد کردن عبارات بازیابی، تمام دارایی شما از کیف پول خارج میشود.
۲. انتخاب گزینه بازیابی
بعداز تایید گزینههای پیش فرضی که بعداز نصب کیف پول نمایش دادهمیشود، به جای انتخاب «ساخت کیف پول جدید (Create New Wallet)»، گزینه «وارد کردن/بازیابی کیف پول (Import/Restore/Add existing Wallet)» را انتخاب کنید.
۳. وارد کردن عبارت بازیابی (Secret Phrase)
۱۲ یا ۲۴ کلمهای که قبلاً روی کاغذ یادداشت کرده بودید را، دقیقاً به همان ترتیب و با همان املای صحیح، در فیلدهای مشخص شده وارد کنید. در تراست ولت معمولا ۱۲ کلمه عبارت هست که طبق تصویر زیر پیش روید.
۴. وارد کردن کلید خصوصی (Private Key)
اگر از کلید خصوصی قبلا بکاپ گرفته بودید، دقیقا مثل روش قبل تا مرحله دوم ولی بجای انتخاب Secret Phrase، وارد کردن با کلید خصوصی (Private Key) را انتخاب کنید. کد کلید خصوصی شبکه بلاکچین موردنظر را در محل مربوطه وارد کنید.
۵. تعیین رمز عبور جدید
بعداز اتمام مراحل قبلی، یک رمز عبور جدید برای دسترسی روزانه به کیف پول در دستگاه جدید خود تنظیم کنید. حتی از تنظیمات حریم خصوصی کیف پول، میتوان با تنظیم الگو، اثر انگشت یا اسکن چهره را برای ورود به کیف پول قرا داد.
با اتمام این مراحل، تمام آدرسها و داراییهای شما در بلاکچین، مجدداً از طریق این کیف پول جدید قابل دسترسی خواهند بود. اگر دارایی را از قبل در کیف پول خود داشتید و در کیف پول جدید مشاهده نمیکنید، کافیست با استفاده از گزینه اضافه کردن توکن، با جستجوی توکن مدنظر یا وارد کردن آدرس قرارداد هوشمند، توکن را به کیف پول اضافه کنید. آدرس قرارداد هوشمند را میتوان از سایت کوین مارکت کپ یا سایت اصلی توکن، در شبکه بلاکچین موردنظر را کپی و در قسمت Import token کیف پول وارد کنید.
موارد ممنوعه و خطرناک در حفظ کیف پول
اگر کیف پول را نصب و بالافاصله قصد بکاپ گرفتن را داشتید، حتما موارد زیر را رعایت کنید:
۱. هرگز بکاپ را در فضای آنلاین ذخیره نکنید
از نگهداری عبارت بازیابی در ایمیل، فضای ابری (مانند گوگل درایو یا دراپباکس) یا پیامرسانها به شدت خودداری کنید.
۲. هرگز اسکرینشات نگیرید
عکس گرفتن از عبارت بازیابی با تلفن همراه یا کامپیوتر، امنیت آن را به خطر میاندازد. این تصاویر ممکن است توسط بدافزارها دزدیده شوند.
۳. استفاده نکردن از فیلترشکن
چون ایران در اکثر جوامع جهانی تحریم است، بهتر است از ابتدای نصب و ورود به کیف پول، از فیلترشکن استفاده کنید.
روشهای امن و توصیهشده
| روش نگهداری | توضیحات امنیت و دوام |
| کاغذ و قلم | سادهترین و ایمنترین روش است. آن را با دستخط خودتان بنویسید. |
| جداسازی مکان نگهداری | دو نسخه را در دو مکان کاملاً متفاوت و امن (مانند گاوصندوق خانه و یک مکان امن دیگر) نگهداری کنید. |
| رمزنگاری بخشبندی | میتوانید بکاپ را به دو یا سه بخش تقسیم کرده و هر بخش را در مکانی جداگانه نگهداری کنید. |
اگر بکاپ کیف پول خود را گم کنیم، چه اتفاقی برای داراییهای ما میافتد و راه حل چیست؟
اگر بکاپ کیف پول دیجیتال شما گم شود یا غیرقابل دسترس گردد، عملاً راهی برای بازیابی داراییهای شما وجود ندارد و آن کوینها برای همیشه از دست رفتهاند، زیرا هیچ سازمان مرکزی برای کمک وجود ندارد و شما تنها مالک کلید خصوصی هستید. راه حل این است که قبل از نگهداری اصلی، حتماً با یک کیف پول تستی، فرآیند بازیابی را یک بار انجام دهید تا از صحت بکاپ خود مطمئن شوید و همیشه حداقل دو نسخه امن و جداسازی شده از آن را در اختیار داشته باشید.
