اصطلاحات کریپتو

ورود به دنیای ارزهای دیجیتال بدون شناخت اصطلاحات آن، مثل رانندگی در مه غلیظ است؛ هر لحظه ممکن است مسیر را اشتباه بروید. اگر کلمات تخصصی این بازار برایتان عجیب و پیچیده به نظر می‌رسد، نگران نباشید. قصد داریم الفبای کریپتو را به زبان خیلی ساده و با مثال‌های واقعی برای شما باز می‌کنیم.

در این مقاله، اصطلاحات کریپتو را به زبان ساده و با مثال‌های ملموس در پنج بخش با مفاهیم پایه، انواع دارایی‌ها، اصطلاحات معاملاتی و بازار، کیف پول و امنیت و دیکشنری کوتاه را کالبدشکافی کنیم.

مفاهیم پایه

قبل از خرید و فروش، باید بدانید این سیستم روی چه ستون‌هایی بنا شده است.

بلاکچین (Blockchain)

بلاکچین را مانند یک دفتر کل دیجیتال تصور کنید که همه می‌توانند آن را ببینند، اما هیچ‌کس نمی‌تواند صفحات قبلی آن را پاره یا خط‌خوردگی ایجاد کند.

مثال: فرض کنید در یک گروه خانوادگی، هر خرجی که انجام می‌شود در یک دفترچه نوشته می‌شود. اگر همه اعضا یک کپی از این دفترچه داشته باشند و هر صفحه جدید پس از تایید همه اضافه شود، این یک بلاکچین ساده است.

نود (Node)

نودها کامپیوترهایی هستند که به شبکه متصل شده و یک کپی از کل تاریخچه بلاکچین را نگه می‌دارند. وظیفه آن‌ها تایید تراکنش‌ها و حفظ امنیت شبکه است.

ماینینگ یا استخراج (Mining)

ماینینگ فرآیندی که در آن کامپیوترهای قدرتمند (ماینرها) با حل مسائل پیچیده ریاضی، تراکنش‌ها را تایید کرده و بلاک جدیدی به زنجیره اضافه می‌کنند. در پاداش این کار، به آن‌ها ارز دیجیتال جدید داده می‌شود.

مثال: مثل این است که برای باز کردن یک گاوصندوق دیجیتال مسابقه بگذارید؛ هر کس زودتر رمز را پیدا کند، مقداری طلا جایزه می‌گیرد.

قرارداد هوشمند (Smart Contract)

کدهایی هستند که روی بلاکچین اجرا می‌شوند و در صورت برقرار شدن شرایط خاص، به صورت خودکار معامله‌ای را انجام می‌دهند. بدون نیاز به وکیل یا واسطه!

مثال: یک دستگاه فروش خودکار (Vending Machine) را تصور کنید؛ پول را می‌گیرید، انتخاب می‌کنید و دستگاه بدون نیاز به فروشنده، کالا را تحویل می‌دهد.

ساتوشی (Satoshi)

کوچک‌ترین واحد بیت‌ کوین. هر ۱ بیت‌ کوین برابر با ۱۰۰ میلیون ساتوشی است. نام آن از خالق ناشناس بیت‌ کوین، ساتوشی ناکاموتو گرفته شده است.

وایت پیپر (Whitepaper)

سندی که توسط تیم سازنده یک پروژه منتشر می‌شود و در آن اهداف، تکنولوژی و نحوه کارکرد ارز دیجیتال توضیح داده شده است. قبل از سرمایه‌گذاری سنگین، حتماً وایت‌پیپر پروژه را بررسی کنید.

انواع دارایی‌ها

همه آنچه در بازار کریپتو می‌بینید “بیت‌ کوین” نیست و دارایی‌ای متنوع تشکیل شده‌است.

آلت‌ کوین (Altcoin)

به هر ارز دیجیتالی غیر از بیت‌ کوین، آلت‌ کوین (Alternative Coin) می‌گویند. اتریوم، سولانا و کاردانو همگی آلت‌ کوین هستند.

استیبل‌ کوین (Stablecoin)

ارزهایی که قیمت آن‌ها به یک دارایی ثابت (معمولاً دلار آمریکا) متصل است تا از نوسانات شدید بازار در امان بمانند. معروف‌ترین آن‌ها تتر (USDT) است.

مثال: استیبل‌ کوین مثل لنگری است که کشتی دارایی شما را در طوفان نوسانات ثابت نگه می‌دارد.

توکن (Token)

برخلاف کوین‌ها (مانند بیت‌ کوین) که بلاکچین اختصاصی خود را دارند، توکن‌ها روی بلاکچین‌های دیگر (مثل اتریوم) ساخته می‌شوند.

اصطلاحات معاملاتی و بازار

این کلمات را در پست‌ها و تحلیل‌های قیمتی زیاد خواهید شنید.

نهنگ (Whale)

به افراد یا نهادهایی که مقدار بسیار زیادی از یک ارز دیجیتال را در اختیار دارند، نهنگ می‌گویند. حرکات آن‌ها می‌تواند قیمت بازار را جابه‌جا کند.

مثال: وقتی یک نهنگ در اقیانوس تکان می‌خورد، موج‌های بزرگی ایجاد می‌کند که قایق‌های کوچک (سرمایه‌گذاران خرد) را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

فومو (FOMO)

مخفف Fear Of Missing Out یا ترس از دست دادن فرصت. زمانی رخ می‌دهد که قیمت یک ارز به شدت بالا می‌رود و افراد از ترس اینکه سود را از دست بدهند، در اوج قیمت خرید می‌کنند.

فاد (FUD)

مخفف Fear, Uncertainty, and Doubt (ترس، شک و تردید). به اخبار منفی یا شایعاتی گفته می‌شود که برای ترساندن سرمایه‌گذاران و پایین آوردن قیمت پخش می‌شود.

هودل (HODL)

این اصطلاح از یک غلط املایی در کلمه “Hold” به معنای نگه داشتن ایجاد شد. هودل کردن یعنی دارایی خود را برای طولانی‌مدت نگه دارید و با نوسانات روزانه نفروشید.

کیف پول و امنیت

کلید عمومی و خصوصی (Public & Private Key)

• کلید عمومی: مانند شماره کارت بانکی شماست که می‌توانید آن را به بقیه بدهید تا برایتان پول واریز کنند.
• کلید خصوصی: مانند رمز اول یا CVV2 کارت شماست. هر کس آن را داشته باشد، صاحب دارایی شماست. هرگز آن را فاش نکنید.

عبارت بازیابی (Seed Phrase)

مجموعه‌ای از ۱۲ یا ۲۴ کلمه تصادفی که کلید دسترسی به کیف پول شماست. اگر گوشی یا کامپیوتر شما خراب شود، تنها راه بازگرداندن موجودی، همین کلمات است.

دیکشنری کوتاه و سریع اصطلاحات پرکاربرد کریپتو

اصطلاح	معادل فارسی / مفهوم	توضیح کاربردی
ATH (All-Time High)	سقف تاریخی	بالاترین قیمتی که یک ارز از ابتدای پیدایش تا به امروز ثبت کرده است.
ATL (All-Time Low)	کف تاریخی	پایین‌ترین قیمتی که یک ارز از ابتدا تاکنون تجربه کرده است.
DYOR	خودتان تحقیق کنید	مخفف Do Your Own Research؛ هشداری برای اینکه بر اساس حرف دیگران خرید نکنید.
Halving	هاوینگ (نصف شدن)	رویدادی در بیت‌ کوین (هر ۴ سال) که پاداش استخراج نصف شده و تورم را کاهش می‌دهد.
Staking	استیکینگ	قفل کردن ارز دیجیتال در شبکه برای دریافت سود (شبیه به سود سپرده بانکی).
Gas Fee	کارمزد سوخت	هزینه‌ای که برای انجام هر تراکنش یا اجرای قرارداد هوشمند در شبکه پرداخت می‌شود.
Rug Pull	راگ پول (فرش کشیدن)	نوعی کلاهبرداری که در آن تیم پروژه نقدینگی را تخلیه کرده و فرار می‌کنند.
To the Moon	تا ماه!	اصطلاحی هیجانی زمانی که انتظار می‌رود قیمت یک ارز رشد انفجاری داشته باشد.
Burn	توکن‌سوزی	فرستادن توکن‌ها به یک آدرس غیرقابل دسترس برای حذف همیشگی از بازار و افزایش ارزش.
Airdrop	ایردراپ	توزیع رایگان توکن بین کاربران، معمولاً برای تبلیغ یا پاداش به کاربران وفادار.
DEX	صرافی غیرمتمرکز	پلتفرمی (مانند Uniswap) که در آن بدون واسطه و مستقیم از کیف پول خود معامله می‌کنید.
CEX	صرافی متمرکز	صرافی‌های واسطه (مانند بایننس) که دارایی شما را در حساب‌های خود نگه می‌دارند.
Scalability	مقیاس‌پذیری	توانایی یک بلاکچین برای پردازش تعداد بسیار زیاد تراکنش در ثانیه بدون کندی.
Whitepaper	سپیدنامه	سند یا دفترچه راهنمای یک پروژه که تمام جزئیات فنی و اهداف آن را توضیح می‌دهد.
DeFi	دیفای	مخفف Decentralized Finance؛ سیستم‌های مالی که بدون بانک و توسط کدها اداره می‌شوند.
Cold Wallet	کیف پول سرد	کیف پول فیزیکی و آفلاین (مانند فلش) که به اینترنت وصل نیست و امنیت بسیار بالایی دارد.
NFT	توکن غیرمثلی	دارایی دیجیتال منحصر‌به‌فرد که قابل کپی‌برداری یا تعویض با مشابه خود نیست.
DAO	سازمان غیرمتمرکز	سازمانی که توسط کدهای برنامه‌نویسی و رأی‌گیری اعضا اداره می‌شود، نه مدیرعامل.
Pump & Dump	پامپ و دامپ	بالا بردن ساختگی قیمت یک ارز ضعیف و سپس فروختن ناگهانی آن توسط کلاهبرداران.